Pingasunngornermi apriilip 22-anni Inatsisartut siunnersuummik suliarinnissapput, tassani aasaanerani atuanngiffeqarneq juunip aallaqqaataaniit aggustip 31-anut siunnersuutaammat, ukiullu atuarfiusup septembarip aallaqqaataaniit maajip 31-anut allanngortinneqarnissaa siunnersuutigineqarluni, kiisalu periarfissaq illoqarfinni ataasiakkaani apriilip maajillu ingerlaneranni sapaatip akunnerani ullut sisamaannaat atuartitsinermik ingerlatsisoqarsinnaanera. MIO siunnersuummut ernumassuteqarluni oqaatigaa.

MIO-miit paasineqarsinnaavoq ukioq atuarfiusoq kalaallit kulturiannut inuiaqatigiinnilu pissutsinut naleqqussarneqarnissaa. MIO-miilli aamma naqissuserniarparput allannguutit meeqqanut attuumassutillit FN-imi Meeqqanut Isumaqatigiissummut, Kalaallit Nunaata naammassisariaqagaanut, malinninnersut nalilersorneqassammata. Tamanna ilaatigut ima isumaqarpoq, meeqqap pisariaqartitai aalajangiinerni tamani tunngaviusumik isiginiarneqassasut.

Atuarfik tunngavittut
Aasaanerani atuanngiffiup qaammatinik pingasunik sivisussuseqalersinneratigut meerarpassuit ulluinnarni aaqqissuussaanngitsumik, sinaakkuteqanngitsumik, patajaatsumik inersimasumut attaveqarfeqanngitsumik inuuneqalissapput – taakkualu nalinginnaasumik atuarfinni pissarsiarisaraluarpaat. Meerarpassuarnut atuarfik ilinniarfiinnaanngilaq, kisiannili ulluinnarni allanngorarsinnaasumi tunngavigivaat, atassuteqarfigalugu ataatsimoorfimmillu misigisaqarfigisarlugu.

Meeqqat pillugit oqaaseqartartoq oqarpoq:
“Nunatsinni angalasarnitsinni misilittakkagut aallaavigalugit meerarpassuit – ingammik mianernartumik inissisimasut eqqarsaatigalugit – atuarfik toqqissisimaffiuvoq aaqqissuussaasumik, patajaatsumik inersimasulik ataatsimoornermillu misigiffiusoq. Meeqqanut taakkununnga ulluinnarni allanngorartumik nalaataqartartunut atuarfik toqqissisimaffiuvoq. Qaammatit pingasut aasaanerani atuanngiffeqartoqartalissappat, meeqqat tunngavissaat taanna annaaneqarsinnaavoq, meerarpassuillu atugarissaarnissaannut pingaaruteqaqisoq patajaatsumik inersimasunut attaveqarnissaq ulluinnarnilu aaqqissuussaasumik ulluinnaqarnissaq annaassavaat.”

Ilaqutariippassuit aasaanerani sulinngiffeqarnissaminnut periarfissaqarneq ajorput, aammalu atuareernerup kingorna ornittakkanik peqarniarneq nunap ilaani periarfissaanani. Tamanna isumaqarpoq meerarpassuit ataqatigiissarneqanngitsumik, sinaakkusersorneqanngitsumik inersimasunillu attaveqarfittaqanngitsumik takisoorujussuarnik ulluinnaqalersinnaasut. MIO-p nalilersuinera aallaavigalugu meeqqanut tamanut tamanna sunniuteqassaaq, meeqqalli mianernartumik inissisimasut sakkortunerusumik sunnerneqarsinnaapput, tassami tapersersorneqaratillu aaqqissuussaasumik inuuneqanngikkunik unammilligassat atugareriigaat sakkortunerulersinnaapput. Tamanna peqqutaalluni toqqaannanngitsumik immikkoortitsisoqalersinnaavoq, taannalu Meeqqanut isumaqatigiissummi artikel 2-mi allassimasumut unioqqutitsineruvoq.

Aaqqissuussaasumik inersimasunillu attaveqarluni ulluinnaqarnissamik annaasaqarnerup saniatigut aasaanerani atuanngiffik sivisunerulerpat, tamanna meeqqat ulluinnaanut atuariarnerannullu aamma kingunerluuteqartitsisinnaavoq.
Aasaanerani atuanngiffiup sivitsorneranit sunniutit MIO-mit sunniutaasinnaasutut taarusutarput tassaavoq piffissaq sivisooq meeqqat inersimasunik paaqqutarineqaratik sivisunerusumik malittarisassiuunnertaqanngitsumillu skærminik atuinerulernissaat. MIO maanna nuna tamakkerlugu misissuinermik ingerlatsivoq, misissuinerillu takutereerpaat meeqqat akornanni skærmimik atuineq annertusoq, amerlasuutigullu inersimasortaqanngitsumik tamanna pisarpoq, tamannalu meeqqat atugarisaannut, sininniarnerannut inuillu akornanniinnissaannut ajortunik sunniuteqarsinnaavoq – ingammik meeqqat mianernartumik inissisimasut eqqarsaatigalugit.

MIO-miittaaq ernummatigaarput qaammatit pingasut ataannartumik atuanngiffeqartoqartalissappat, tamanna atuartitsinerup ingerlaavarneranut sunniuteqarnerlussinnaasoq aammalu ilikkagassatigut kinguussaasoqarsinnaalluni. Piffissaq sivisooq atuartitsisoqanngippat ilisimasatigullu inerisaasoqanngippat meeqqat ilinniarnissamut ulluinnaallu ingerlariusaannut uteqqinniarnerat ajornakusoorsinnaavoq, uanilu meeqqat mianernartumik inissisimasut eqqarsaatigalugit kingunerluutaasinnaasut annertunerusinnaapput.

Upernaakkut sapaatip akunnerata ingerlanerani ullut atuarfiusussat ikilisinneqarnissaanut siunnersuummut atatillugu unammilligassat taakkua aamma atuupput, tassami angajoqqaarpassuit nalinginnaasumik suli ulluinnaqartussaammata. Meeqqat ilaat sapaatip akunnerata ingerlanerani ulluinnarni inersimasumit nakkutigineqartarunnaassapput, sinaakkutaat aalajangersimajunnaassapput ilinniarnissaminnullu periarfissaat ajornarnerulissalluni.

Kulturikkut ilinniarnissamut assigiimmik periarfissaqarneq
MIO-mit paasisinnaavarput meeqqat piniarnermut, pilinermut kulturimullu attuumassuteqartunut allanut peqataanissaannut periarfissaqarnerulersinniarneqarneri. Meeqqat ilinniarnerat kalaallit kulturiannut pinngortitaannullu paasinninnermut atassuteqarnissaanullu pingaaruteqarpoq.

MIO-p naliliinera aallaavigalugu aasaanerani qaammatit pingasut atuanngiffeqanngikkaluarluni tamanna pisinnaavoq. Aasaanerani sivisuumik ataannartumik atuanngiffeqarneq naligiinnginnerunermik kinguneqarsinnaavoq, tassami – meeqqat tamarmik – ilaquttat peqatigalugit piniarnissamut, pilinissamut kulturimullu attuumassuteqartunik suliaqarnissartik periarfissaqanngillat.

Meeqqat naligiimmik kulturimut attuumassusilinnit aammalu pinngortitamut attuumassuteqarnerusumik ilinniarnissaat anguniaraanni tamanna atuartitsinermut ilanngunniarneqarsinnaavoq – taava ilaqutariittut nukissat periarfissallu aallaaviujunnaassapput – aammalu meeqqat ilisimasamik tamassuminnga pissarsinissaat periarfissaalissalluni. Ullut atuanngiffiusussat eqaannerusumik piniarfiup piliffiullu nalaannut inississorneqarsinnaapput – taava ataannartumik atuanngiffik qaammatit pingasut sinnerlugit pisariaarutsillugu.

Taamaaliornikkut meeqqat ingerlaavartumik, toqqissisimanermik assigiimmillu ilinniarnermi periarfissaqarnissamut pisinnaatitaaffii kulturi ileqqullu aallaavigineratigut ataqatigiisinneqarsinnaapput.

MIO-p innersuussutai
MIO-p innersuussutigaa siunnersuutaasup ilusaa taamaatsillugu itigartitsissutigineqassasoq. Immikkullu innersuussutigineqarluni:

• Ataannartumik qaammatit pingasut aasaanerani atuanngiffeqartoqartassanngitsoq
• Angajoqqaat nalinginnaasumik sapaatip akunnera sulisartussaatillugit weekendit sivitsorneqassanngitsut sapaatip akunneranilu ullut atuarfiusussat sisamaannanngortinneqassanngitsut
• Ullut atuanngiffiusussat eqaannerusumik inississorneqassasut
• Kulturimut pinngortitamullu attuumassusillit atuartitsinermut ilanngunneqassasut
• Allanngorneq ingerlaavartumik ingerlanneqassasoq misilittaanerillu aallaaviussasut
• Meeqqat eqqarsaatigalugit kingunerluutaasunik nalilersuisoqareertillugu aalajangiisoqartassasoq