Meeqqat utaqqisinneqaannarsinnaanngillat: Kalaallit Nunaat massakkut nuna tamakkerlugu imigassaq pillugu politikkeqartariaqarpoq

Meeqqat oqaaseqareerput. Immikkut ilisimasallit oqaaseqareerput. Innuttaasut oqaaseqareerput. Kisitsisit takussutitsiisut ersersitsereerput. Tamarmik erseqqissarpaat meeqqat angerlarsimaffinni imigassamik atornerluiffiusuni peroriartornerat meeqqanut annertuumik ajoqusiisumik kinguneqartartoq. Taamaattumik MIO-p Naalakkersuisut maanna kaammattorpai sapinngisamik piaarnerpaamik nuna tamakkerlugu imigassaq pillugu politikkeqalernissaq ilusilersussagaat.

Ukiut ingerlanerini MIO-p arlaleriarluni meeqqanik inuusuttuaqqanillu inersimasut imigassamik atornerluisarnerisa kingunerisaanik sakkortuunik inuuneqartunit oqaluttuat tusartarpai. Tamanna pissutigalugu MIO aamma MIO’p Meeqqanut Siunnersuisoqatigiivisa (paasissutissiiviusumik takussutissiaq takuuk) innuttaasut, immikkut ilisimasallit, oqartussat, politikerillu aasaanerani oqallinnermut ataatsimeersuarnermut ”Meeqqat aalakoornartumit salliunneqassapput” qaaqqusimavai. Tassani meeqqat oqaluttuarnerat uppernarsarpaat, tassa angerlarsimaffinni imigassamik ajornartorsiuteqarfiusuni peroriartorneq meeqqanut qanoq ajoqusiisarlunilu tarnikkut annertuumik kinguneqartitsisartoq.

Tamatuma peqatigisaanik meeqqat misigisartagaat ilisimatuullu oqaasii takussutissiipput FN-ip Meeqqat Pisinnaatitaaffii pillugit Isumaqatigiissutaanik unioqqutitsinerit Kalaallit Nunaanni pisartut. Meeqqat pillugit oqaaseqartartoq Stina Sværd ima erseqqissaavoq:

“Meeqqat isumassorneqarnissaminnut kiisalu persuttaanermit, ajoqusernernit, atornerluinermit, paarinerlunneqarnermit sumiginnarneqarnermillu illersorneqarnissaminnut pisinnaatitaaffeqarput, kisianni pisinnaatitaaffik taanna ullumikkut malinneqanngilaq,” taanna nassuiaavoq.

MIO maanna oqallinnermi ataatsimiisitsinermit nalunaarusiamik saqqummiussivoq. Tassani MIO-p Naalakkersuisut kaammattorpai sapinngisamik piaarnerpaamik nuna tamakkerlugu imigassaq pillugu politikkeqalernissaq suliarissagaat, kiisalu Inatsisartut ilaasortaat tapersersueqqullugit.

“Tamanna sivitsorneqaqqissanngilaq. Ukiorpassuarni meeqqat inuusuttullu inersimasut imigassamik atornerluinerisa kingunerisaanik sakkortuunik sunnerneqarlutik inuupput. Piffissanngorpoq inuiaqatigiittut meeqqat tamatumunnga illersornissaannut akisussaaffimmik tigusinissarput. Nunami politikkerit siuttuusariaqarput nuna tamakkerlugu imigassaq pillugu politikkeqarnermik aammalu suliniutinik aalajangersimasunik ilusilersuinermikkut, taamaalilluni Kalaallit Nunaat Naalagaaffiit Peqatigiit Meeqqat Pisinnaatitaaffii pillugit Isumaqatigiissutaannik malinnissinnaaqqullugu,” Stina Sværd erseqqissaatigaa.

MIO-p isumaqarpoq imigassaq pillugu politikkip suliniutinik aalajangersimasunik pisussaaffiliisunillu imaqartariaqartoq, qularnaarlugu imaattoqassasoq:

  • Meeqqat inuusuttullu toqqissisimasumik meeraallutillu inuusuttuunerminni inuuneqarnissamut pisinnaatitaaffiat ataqqillugu malissagipput, taamaalillutik imigassap ajoqusiinermik kingunerianniit illersorneqassallutik.
  • Meeqqat sapinngisamik imigassartortarnermit aamma inersimasut imigassartortarnerannit ajoqutaasinnaasunik illersorneqartarput — angerlarsimaffimmi allanilu.
  • Meeqqat inuusuttullu imigassamik imernissamut kajumissaarneqassanngillat imaluunniit usserneqassanngillat.
  • Meeqqat tamarmik angerlarsimaffimminni imigassamik atornerluinermik misigisaqarsimasut imaluunniit suli misigisaqartut, kiisalu immikkut angerlarsimaffiup avataanut inissinneqarsimasut meeqqallu inuusuttullu allat immikkut pisariaqartitsisut ikiorserneqarnissamik neqeroorfigineqassapput.
  • Imigassamik atornerluinermut katsorsartinnissamut piaartumik akeqanngitsumillu periarfissaqassaaq.
  • Innuttaasunut imigassap ajoqusiisinnaaneranik kiisalu katsorsartinnissamut periarfissanik ataavartumik paasissutissiisoqartassaaq.
  • Atuarfiit, timersoqatigiiffiit il.il. angerlarsimaffimmi imigassamik atornerluinermut atatillugu ernummateqartoqartillugu siunnersuinermik aammalu iliuusissatut periusissianik atorneqarsinnaasunik peqassapput.

Kisianni akisussaaffik politikkerit kisimiillutik tigumminngilaat,” Stina Sværd erseqqissaatigaa.

“Tamatta meeqqat inuusuttullu imigassap ajoqusiinermik kingunerisartagaasa illuatungaanit illersornissaannut akisussaaffeqarpugut: Kommunit, niuertarfiit, inuussutissarsiortut, timersoqatigiiffiit, kulturimut sunngiffimmilu ingerlatsiviit, angajoqqaat, ilaqutaasut qanigisaasut, ilinniartitsisut, sanillit kiisalu innuttaasut allat tamarmik,” oqarpoq Stina Sværd.

Taamaattumik MIO-p kikkut tamarmik kaammattorpai:

  • Meeqqat inuusuttullu avatangiisini imigassartaqanngitsuni peroriartornissaannut peqataagit.
  • Inersimasunut meeqqanullu ataatsimoorfiusunik pitsaasunik imigassartaqanngitsunillu sammisaqarfiusunik pilersitsigit.
  • Pitsaasumik maligassiuisuugit: Kinaluunniit imigassartaqanngitsumik inuuneqarnermik kiisalu peqqinnartunik imigassartaqanngitsunillu sammisaqarnernik takutitsilluarsinnaavoq.

Nalunaarusiaq uani atuarsinnaavat.

INUIAQATIGIIT QANOQ OQARPAT?            

Innuttaasut 81 procentii isumaqarput, annertuumik imaluunniit ilaannakortumik, imigassamik atuinerup ataatsimut annikillisinneqarnissaanut iluaqutaasussanik suliniuteqartoqartariaqartoq.

  • – Misissuineq “Innuttaasut qanoq oqarpat?”, 2025

MIO aamma Meeqqat pillugit siunnersoqatigiit

MIO Kalaallit Nunaanni meeqqat pisinnaatitaaffiinik suliaqartuuvoq, meeqqanillu oqaaseqartartumik, Meeqqat Siunnersuisoqatigiivinik allattoqarfimmillu imaqarpoq. Meeqqat Siunnersuisoqatigiivi ilaasortanit arfineq-marlunnit inuttaqarput, meeqqanillu oqaaseqartartoq siulittaasuulluni. Meeqqat Siunnersuisoqatigiivi immikkut ilisimasalinnit katitigaapput, meeqqat peroriartornerannik ineriartortarnerannillu, atuartuunerannik, kulturikkut sunngiffimmilu inuunerannik, peqqissusiannik, inatsisitigut inissisimanerannik kiisalu immikkut pisariaqartitaannik ilisimasaqarluartunit.

Meeqqat pisinnaatitaaffii ilisimavigit?

Meeqqat nerisassanik, sinimmik isumassorneqarnissamillu pisariaqartitsipput: Meeqqat timikkut, tarnikkut, anersaakkut, inuuniarnikkullu ineriartorniassagunik pitsaasunik atugassaqartinneqarnissartik pisinnaatitaaffigaat.

Meeqqat pisinnaatitaaffii ilisimavigit?

Meeqqat nerisassat, sinik isumassorneqarnerlu pisariaqartippaat: Meeqqat ullumi ulloqeqqanut sutorpa?

Meeqqat pisinnaatitaaffii nalunngiligit?

Meeqqat nerisassat, sinik isumassorneqarnerlu pisariaqartippaat: Meeqqat asanninermik misigitippiuk? Meeqqat Innalermat atuffappiuk, ullaakkut makeqatigaajuk, aneernerani malinnaaffigaajuk?

Meeqqat pisinnaatitaaffii ilisimavigit?

Meeqqat nerisassat, sinik isumassorneqarnerlu pisariaqartippaat: Meeqqat illaqatiginissaa eqqaamaviuk?

Meeqqat pisinnaatitaaffii ilisimavigit?

Meeqqat nerisassat, sinik isumassorneqarnerlu pisariaqartippaat: Eqqaamallugu meeqqat qimalerukku asallugu eqitaarnissaa kunilaarnissaalu.

Meeqqat pisinnaatitaaffii ilisimavigit?

Meeqqat atuarnissaminnut pisinnaatitaaffeqarlutillu piginnaatitaaffeqarput: Eqqaamaviuk, meeqqavit ullumi suna ilinniarsimaneraa pillugu oqaloqatigissallugu?

Meeqqat pisinnaatitaaffii ilisimavigit?

Angajooqqaat meeqqamik inuunerissaarnissaannut akisussaasuupput, kisianni angajoqqaat tamanna isumagisinnaanngippassuk naalagaaffik ikiuutissaaq.

Meeqqat pisinnaatitaaffii ilisimavigit?

Angajoqqaat meeqqamik inuunerissaarnissaannut akisussaanerpaapput: Meeqqat oqaloqatiginerani ”Qanoq isumarpit?”-mik aperinissaa eqqaamaviuk?

Meeqqat pisinnaatitaaffii ilisimavigit?

Angajoqqaat meeqqamik inuunerissaarnissaannut akisussaanerpaapput: Ullumi meeqqat nersualaassallugu pakkutissallugu eqqaamaviuk?